ÖRNEK RAPOR · MOTOR DİAGNOSTİĞİ
Motor diagnostik raporu örneği
2019 model 24,50 m flybridge motoryat, 2 × Volvo Penta D13-900. İki makine de aynı gün, aynı deniz ve hava koşullarında, aynı prosedürle test edildi: arıza kodları dondurulmuş çerçeve verileriyle kaydedildi, silindi, tekne 3 sa 12 dk · 38,4 mil deniz denemesine çıkarıldı ve kodlar yeniden okundu. Rapordaki her sayı motorun kendi kontrol ünitesinden okunmuştur; hesaplanan birkaç değer rapor boyunca ayrıca işaretlidir.
- Sayfa
- 44
- Bölüm
- 20
- Bulgu
- 9
- Grafik / şema
- 27
Bulgu dağılımı: 2 kritik ·3 ciddi · 3 orta · 1 bilgi
Bu raporun kapsamını motorun kendisi belirler
Rapor yalnızca motorun elektronik kontrol ünitesinin ölçtüğü ve dışarı verdiği veriye dayanır — derinliği, o motorun sensör donanımı ve yazılımı kadardır. Her motorda bu kapsamda bir rapor çıkmaz.Neyi ölçer, neyi ölçmez →
Bu belge bir numunedir. İçindeki tekne, makine seri numaraları ve ölçüm değerleri rapor biçimini göstermek için kurgulanmıştır; gerçek bir sörvey kaydı değildir. Sitedeki diğer üç örnek rapor ise gerçek sörveylerden anonimleştirilerek üretilmiştir.
KAPSAM VE SINIRLAR
Bu raporun sınırı: motorun kendi sensörleri
Elektronik teşhis, motoru sökmeden onun kendi kaydını okur. Ama o kayıt motorun üzerindeki sensörler kadardır: rapor, yalnızca o motorun sensörlerinin ölçtüğü ve üreticinin kontrol ünitesi üzerinden dışarı verdiği veriden üretilir. Bu yüzden her motorda bu derinlikte bir rapor çıkmaz.
Sensör seti dar olan motorlarda
Ölçülebilen parametre sayısı azalır; rapordaki eğrilerin ve karşılaştırma tablolarının bir kısmı hiç oluşmaz.
Kontrol ünitesi veriyi paylaşmıyorsa
Zengin dondurulmuş çerçeve ya da tarihçe datası gibi fonksiyonlar her motor ailesinde bulunmaz; desteklenmeyen bölüm rapora girmez.
Elektronik kontrol ünitesi yoksa
Mekanik pompalı motorlarda bu rapor hiç üretilemez; motorun durumu fiziki ölçüm ve muayeneyle değerlendirilir.
Hangi fonksiyonların uygulanabildiği tahmine bırakılmaz. Raporun 2.1 bölümündekikapasite matrisi, teşhis cihazının o motor ailesinde sunduğu fonksiyonların tamamını tek tek listeler ve her birinin uygulanıp uygulanmadığını — uygulanmadıysa sebebini — yazar. Böylece müşteri, raporun cihazın yeteneğinin ne kadarını kullandığını bağımsız olarak görebilir. Bu örnekte cihazın bu motorda desteklediği teşhis fonksiyonlarının tamamı uygulanmıştır.
Rapor neyi okur
Aşağıdaki verilerin tamamı teşhis cihazı ile motorun kendi kontrol ünitesinden okunmuştur.
- Sistem taraması — Motor, dümen ve güç aktarım kontrol üniteleri
- Kimlik envanteri — Donanım, yazılım, çalışma saati, ömür boyu yakıt
- Arıza kodu okuma — Aktif/pasif, tekrar sayısı, ilk ve son ortaya çıkış saati
- Dondurulmuş çerçeve — Arıza anındaki devir, yük, basınç ve sıcaklıklar
- Silme ve silme sonrası doğrulama — Deniz denemesinden sonra kodların yeniden okunması
- Sıkıştırma testi — Rölatif silindir sıkıştırma ölçümü
- Enjeksiyon değerlendirmesi — Rölanti tüketimi ve motor dolumu, üçer tekrarlı
- Silindir balansı — Enjektör dengeleme sapmaları
- Silindir kapatma testi — Referans ölçümü + altı enjektör ayrı ayrı
- Hızlanma testi — Silindir başına katkı
- Motor yük profili — Ömür boyu devir bandı dağılımı
- Tarihçe datası — Çalıştırma sayısı, ortalama devir ve yük, uyarı altında geçen süre
- Devir kademesi kaydı — Sekiz kademede on beş parametrenin eşzamanlı kaydı
Rapor neye dayanmaz
Aşağıdakiler bu teşhisin kapsamı dışındadır. Rapordaki hiçbir sonuç bu yöntemlere dayandırılmamıştır; söküm sonrası görülebilecek kusurları kapsamaz.
- Manometre ile fiziki kompresyon ölçümü ve yaş test
- Endoskopik (borescope) silindir içi muayene
- Spektrometrik yağ veya yakıt laboratuvar analizi
- Turboşarj şaft boşluğu ölçümü
- Şarj havası hattı basınç/kaçak testi
- Supap ve enjektör boşluk ölçümleri
- Enjektör test tezgâhı (bench test) sonuçları
- Isı eşanjörü ΔT, egzoz sıcaklığı ve termal kamera ölçümleri
- Titreşim ölçümü (ISO 10816)
- Pervane, şaft hizası, kuyruk takımı ve gövde
- Herhangi bir söküm işlemi
Elektronik veriden çıkarılamayan bir ayrım varsa rapor "kesin" demez. Bu örnekte şarj basıncındaki düşüklüğün kaynağının hattaki bir kaçak mı yoksa turboşarj aşınması mı olduğu ECU verisiyle ayırt edilemediği için rapor hüküm vermemiş; bulguyu yüksek olasılıklı olarak işaretleyip hangi fiziki testin yapılması gerektiğini ve bu testin hangi iş fazında yapılacağını yazmıştır. Rapor, dayanmadığı bir ölçümün ağırlığını üstlenmez.
YÖNTEM
Oku, sil, seyret, yeniden oku
Bir arıza kodunun "pasif" görünmesi, sorunun çözüldüğü anlamına gelmez — yalnızca şu anda tekrarlamadığı anlamına gelir. Bu belirsizliği kaldırmanın tek güvenilir yolu, kodları silip motoru gerçek yük altında çalıştırdıktan sonra yeniden okumaktır.
Bu örnekte sonuç
Silme öncesi iki makinede toplam 10 kod kayıtlıydı. 3 sa 12 dk · 38,4 mil deniz denemesinden sonra3 kod geri geldi — gerçek ve aktif;7 kod gelmedi — geçmişte kalmış, onarım önerilmiyor. Üçünün de aynı makineye ait olması, bulguların tek bir kaynakta toplandığını gösterir.
Kodlar silinmeden önce tekrar sayıları ve dondurulmuş çerçeve verileriyle birlikte kayıt altına alınır; hiçbir bilgi kaybolmaz, hepsi raporun 4. bölümüne geçer.
Uygulanan test sırası
Sıra keyfi değildir: önce mekanik sebep elenir, sonra enjeksiyon tarafı incelenir. Sıkıştırma testi homojen ve yüksek çıkmadan enjeksiyon bulgusu yorumlanmaz.
- 01
Sistem taraması
Tespit edilen tüm kontrol üniteleri ve kimlik verileri.
- 02
Arıza kodu okuma
Silmeden önce, dondurulmuş çerçeve verileriyle birlikte.
- 03
Isınma
Soğutucu sıvı sıcaklığı 75 °C üzerine çıkana dek; sıkıştırma, balans ve enjeksiyon testlerinin ön koşuludur.
- 04
Sıkıştırma testi
Motor kapalı, akü tam şarjlı; kontak başlangıç konumunda tutularak.
- 05
Enjeksiyon değerlendirmesi
Rölantide, üç tekrarlı.
- 06
Silindir balansı
Rölantide, sabit devirde.
- 07
Silindir kapatma
Rölantide, enjektör 1’den son silindire kadar sırayla.
- 08
Devir kademesi kaydı
Makine viteste, açık suda; her kademede değerler kararlı hale geldikten sonra kayıt.
- 09
Araçsız görsel teyit
Arıza kodlarının yorumlanabilmesi için sıvı seviyelerinin kontrolü.
Veri sahada böyle toplanır
Gerçek sörveylerden kareler · rapordan değil
dizüstüden diagnostik okuma 
makine çalışırken veri kaydı 
motor verisinin okunması
RAPORUN 16. BÖLÜMÜ
Bulgu kütüğü — dokuz bulgunun tamamı
Her bulguya izlenebilir bir numara verilir. Dayanaksütunu, bulgunun hangi ECU ölçümünden çıktığını gösterir; onarım sonrası doğrulama bu numaralar üzerinden yapılır. Rapor fotoğraf değil ölçüm taşır — bulgular 27 grafik ve şemayla belgelenir.
| No | Sistem | Bulgu | Dayanak | Tavsiye edilen işlem | Öncelik |
|---|---|---|---|---|---|
| İ-01 | İskele · Enjeksiyon | 4 numaralı silindirde enjektör kaynaklı katkı kaybı: balans %+14,8, kapatma Δ23 rpm, hızlanma %78, egzoz 41 °C soğuk | SID:4 FMI:5 + dondurulmuş çerçeve + balans + kapatma + hızlanma + egzoz sıcaklığı | 4 numaralı enjektör OEM parça ile değiştirilmeli ve kontrol ünitesine kodlanmalı | KRİTİK |
| İ-02 | İskele · Şarj sistemi | Şarj basıncı her kademede referansın altında: 2.000 rpm’de 1,12 bar (ref. 1,44). Kod silme sonrası geri geldi | PID:102 FMI:1 + devir kademesi kaydı + silme sonrası doğrulama | Şarj havası hattı basınç testine tabi tutulmalı; turbo ve hat ayrı ayrı değerlendirilmeli | KRİTİK |
| İ-03 | İskele · Yakıt sistemi | Besleme basıncı her kademede ~1,0 bar düşük; kod silme sonrası geri geldi (1 tekrar) | PID:94 FMI:1 + devir kademesi kaydı | Yakıt filtre seti yenilenmeli, besleme pompası çıkış basıncı kontrol edilmeli | CİDDİ |
| İ-04 | İskele · Güç | Nominal devre ulaşılamıyor: 2.255 rpm (nominal 2.300). Hesaplanan kayıp %5,8 | Devir kademesi kaydı + ECU nominal güç/devir | İ-01 ve İ-02 çözüldükten sonra yeniden ölçülmeli | CİDDİ |
| İ-05 | İskele · Kullanım profili | Uyarı lambası altında 14,2 h çalışılmış (referans makine 0,6 h) | Tarihçe datası | Bilgi amaçlıdır; onarım sonrası sayaç izlenmeli | ORTA |
| S-01 | Sancak · Elektronik | Üç pasif kod silindi ve 3 sa 12 dk deniz denemesinde hiçbiri geri gelmedi | Arıza kodu silme + yeniden okuma | Aksiyon gerektirmez; bir sonraki periyodik kontrolde yeniden okunmalı | BİLGİ |
| G-01 | Her ikisi · Kullanım profili | Çalışma saatlerinin ~%58’i 1.200 rpm altında geçmiş | Motor yük profili | Kullanım profilinin düzenli olarak yüksek yüke çıkacak şekilde dengelenmesi | ORTA |
| G-02 | Her ikisi · Bakım | Son periyodik bakım kayıtları ibraz edilmemiştir | Dokümantasyon | Satıcıdan servis dokümantasyonu talep edilmeli; tam periyodik bakım yapılmalı | CİDDİ |
| G-03 | Her ikisi · Seyir emniyeti | Çift makine tam gazda şaftlar arasında ~45 rpm fark | Devir kademesi kaydı | İ-01 ve İ-02 giderilene kadar sürekli tam gaz kullanımından kaçınılmalı | ORTA |
Bulguların hiçbiri risk matrisinin en üst sağ hücresine düşmez — yani ani ve ağır bir arıza riski yoktur. Raporun hükmü de buna göredir: her iki makinenin mekanik durumu sağlam olduğundan, tespit edilen kusurlar hedefli ve sınırlı maliyetli onarımlarla giderilebilir niteliktedir.
RAPORUN YAPISI
20 bölüm, 44 sayfa
Bölümler bir okuma sırası kurar: önce ne ölçüldüğü ve neyin ölçülmediği, sonra ölçümler, en sonda bunları birleştiren teşhis zinciri ve onarım sonrası doğrulanacak kabul kriterleri. Ekler — arıza kodu yapısı, terimler sözlüğü, parametre referansları, saha veri toplama protokolü ve kullanılmayan fonksiyonların gerekçeleri — bölümlerin ardından gelir.
- 01
Yönetici Özeti
İki makinenin durumu, altı rakamlık özet ve tek cümlelik hüküm
- 02
Kapsam, Yöntem ve Sınırlar
Neyin ölçüldüğü, neyin ölçülmediği; kapasite matrisi, veri kaynağı işaretleri, test sırası ve koşulları
- 03
Makine Kimlikleri ve Yazılım Envanteri
Donanım ve yazılım versiyonları, çalışma saatleri, ömür boyu yakıt — karşılaştırmanın ön koşulu
- 04
Arıza Kodları ve Dondurulmuş Çerçeve
On kodun tamamı tekrar sayısı ve ilk/son ortaya çıkış saatiyle; arıza anındaki çalışma verisi
- 05
Arıza Kodu Silme ve Doğrulama Döngüsü
Oku – sil – seyret – yeniden oku; geri gelen kod gerçek, gelmeyen kod geçmişte
- 06
Sıkıştırma (Kompresyon) Testi
Silindir bazında rölatif sıkıştırma, spread ve homojenlik — mekanik eleme bulgusu
- 07
Silindir Balansı ve Enjeksiyon Değerlendirmesi
Ortalamadan sapmalar ve üç tekrarlı rölanti tüketimi
- 08
Silindir Kapatma (Cut-out) Testi
Her enjektör sırayla devre dışı; devir düşüşünden silindir katkısı
- 09
Hızlanma Testi
Dinamik yük altında silindir başına katkı — kapatma testinden bağımsız doğrulama
- 10
Devir Kademesi Ölçümleri
Sekiz kademede on beş parametre, iki makine karşılaştırmalı; şarj, yakıt, yük, yağ, rail ve güç eğrileri
- 11
Termal Analiz
Egzoz ve giriş manifoldu, soğutucu sıcaklığı, silindir bazında egzoz sıcaklığı
- 12
Krank Muhafaza Basıncı (Blow-by)
Sıfır referansıyla segman–gömlek sızdırmazlığı — sıkıştırma sonucunun ikinci doğrulaması
- 13
Motor Yük Profili ve Tarihçe Datası
Ömür boyu devir bandı dağılımı, çalıştırma sayısı, uyarı lambası altında geçen süre
- 14
Teşhis Zinciri
Beş bağımsız ECU testinin tek nedensellik zincirinde birleştirilmesi ve elenen senaryolar
- 15
Sistem Şemaları ve ECU Sensör Konumları
Makine dairesi yerleşimi, hava/şarj yolu, soğutma devresi, common-rail yakıt sistemi
- 16
Bulgu Kütüğü
Her bulgu numaralı; dayanak sütunu bulgunun hangi ölçümden çıktığını gösterir
- 17
Risk Matrisi
Her bulgu gerçekleşme olasılığı × sonucun şiddeti ekseninde
- 18
Öneriler ve Doğrulama Kriterleri
Üç fazlı iş planı ve onarım sonrası ölçülecek kabul kriterleri tablosu
- 19
Tahmini Bütçe
İşçilik dâhil kalem kalem aralık; bütçeye dâhil olmayanlar ayrıca yazılı
- 20
Sonuç ve Tavsiye
Makine başına sörveyör görüşü, durum derecelendirmesi ve sözleşmeye bağlanması önerilen koşullar
Sıkça sorulan sorular
Bu örnek hakkında
Bu rapor her motorda çıkarılabilir mi?
Rapordaki değerler gerçek bir tekneye mi ait?
Diagnostik, fiziki kompresyon ölçümünün yerine geçer mi?
Arıza kodlarını silmek riskli değil mi? Satıcı neden izin versin?
Diagnostik ayrı mı yaptırılır, sörveyin içinde mi?
İletişim
Sörvey randevusu alın
Teknenin bulunduğu yeri ve tahmini tarihi yazın; aynı gün içinde dönüş yapıyoruz.
Serkan Kotel
Yat sörveyörü · IIMS · ABYC · MCA — telefonu açan, tekneye çıkan ve raporu imzalayan aynı kişi.
Telefon
+905320595917E-posta
serkan@yachtsurvey.com.trHizmet bölgeleri
Bodrum · Yalıkavak · Turgutreis · Milas · Göcek · Fethiye · Marmaris · Datça · İstanbul · Ayvalık · Antalya